PROSTAT KANSERİ

Zor seçeneklerin incelenmesi

Prostat kanserinin tedavisi
Prostat kanseri erkeklerde en sık tanı konulan kanserler arasında ikinci sırada (deri kanserinden sonra) yer almaktadır. Kanserin yol açtığı ölüm nedenleri arasında da prostat kanseri ikinci sıradadır (akciğer kanserinden sonra). Ancak bu hastalık sadece son zamanlarda toplumun dikkatini çekmiştir.

Prostat kanseri ileri yaştaki erkeklerde çok sık görülür. Erkeklerin daha uzun yaşaması ve prostata özgü antijen (prostate-specific antigen: PSA) gibi yeni saptama yöntemlerinin uygulanması daha fazla prostat kanseri vakasının belirlenmesini sağlamaktadır (bu sayfadaki 'Semptomlar' bölümüne bakınız).

JAMA' da yer alan iki makalede lokalize (sadece prostat bezinde sınırlı olan) prostat kanserli hastalardaki tedavi sonlanımları incelenmektedir.

Ek Kaynaklar: American Cancer Society, American Foundation for Urologic Disease, AMA's Encyclopedia of Medicine

PROSTAT KANSERİ NEDİR?

Prostat bezi erkeğin üreme sisteminin bir parçasıdır. Asıl işlevi spermi taşıyan semen için sıvı üretmektir. Prostat kanseri çoğunlukla prostat bezinin dış bölümünde ortaya çıkan habis bir tümördür. Zamanla prostat içinde yayılabilirve vücudun başka bölümlerine metastaz (yayılma) görülebilir.

RİSK ETMENLERİ :

  • Yaş: Prostat kanseri riski elli yaşın üzerindekilerde hızla artmaktadır. Prostat kanseri vakalarının % 80'i 65 yaşın üzerindeki erkeklerdir.
  • Irk: Beyaz ırktan Amerikalılar'a göre Afrika kökenli Amerikalılar'da prostat kanseri riski daha yüksektir.
  • Aile Öyküsü: Prostat kanserine ilişkin aile öyküsü (prostat kanseri olan bir baba ya da kardeş) hastalık riskini artırır.

SEMPTOMLAR :

Prostat kanseri prostat bezinin dışına yayılmadan önce hatta yayıldıktan sonra bile idrarla ilgili ya da başka semptomlara yol açmayabilir. Buna karşılık, 50 yaşın üzerindeki erkeklerde çok sık rastlanan selim prostatik hiperplazi (prostat bezinde kanser olmayan büyüme), sık idrara çıkma, idrar yapmaya başlarken güçlük çekme ve idrar akışında yavaşlamaya neden olur. Prostat kanserinin saptanmasında ve saptandıktan sonra kanser gelişiminin izlenmesinde, hekim tarafından yapılan rektal muayene ve bir kan testiyle prostata özgü antijen ölçümünden yararlanılabilir. PSA düzeyi prostat kanseri olasılığını belirler, ancak tek başına PSA düzeyleri ile kesin tanı konulamaz. Bunun için prostat bezine biyopsi uygulanması gerekir.

BAŞKA BİLGİ İÇİN BAŞVURULACAK KAYNAKLAR:

  • National Cancer Institute 800/4-CANCER -  800/332-8615(TTY) veya rex.nci.nih.gov
  • American Cancer Society 800/ACS-2345 veya www.cancer.org
  • American Foundation for Urologic Disease Prostate Health Council 800/242-2383 veya www.afud.org
TEDAVİLER:

Prostat kanseri olan erkekler için tedavi seçiminde, kanserin aşaması ve yaygınlığı; hastanın yaşı; başka tıbbi sorunların bulunma olasılığı ve tedavinin kısa ve uzun dönemdeki istenmeyen etkileri dikkate alınmalıdır. Her zaman olduğu gibi tedavi seçeneklerini doktorunuzla birlikte dikkatle gözden geçirin.

• "İzleyerek Bekleme": Kanser  çoğunlukla yavaş büyür ve erkeğin yaşamında önemli sorunlara yol açmayabilir. Bu nedenle hemen tedavi etmemek, zaman zaman tercih edilen bir seçenek olabilir. Uygun olduğunda seçilen diğer tedaviler (aşağıya bakınız) uygulanmalı ve bunların yanı sıra kanser yakından izlenmelidir. Çok saldırgan bir tedavi, 75 yaşın üzerindeki erkeklerde önerilmeyebilir ve gerekli olmayabilir.

• "Ameliyat": Radikal postatektomide prostat bezi tamamen alınır. Bezin dışına yayılmamışsa tümör bu işlemle   tamamen çıkarılır. Ancak bir kaç ani risk ve idrar kaçırma (üriner inkontinans) ile empotans da dahil, uzun süreli istenmeyen etkilerin görülme olasılığı söz konusudur.

• "Kemoterapi": Kanser prostat bezinin dışına yayıldığında ve hormon tedavisiyle başka tedaviler başarısız olduğunda tercih edilen bir seçenektir.

• "Radyasyon Tedavisi" : Ameliyatın alternatifi olan bu tedavide kanser hücrelerini öldürmek için yüksek enerjili radyasyon kullanılır. Bu tedavi özellikle, tümörün prostat bezi boyunca yayıldığı, ancak hâlâ komşu dokularla sınırlı olduğu durumlarda yarar sağlayabilir. Olası yan etkileri, idrar yaparken rahatsızlık hissi, sık idrara çıkma ya da kanamalı ya da kanamasız ishaldir; ancak bunlar birkaç ay sonra kaybolmaktadırlar. Prosta kanseri için radyasyon tedavisi uygulanan erkeklerin çoğunda empotans görülür.

• "Hormon Tedavisi" : Erkek cinsiyet hormonlarıyla kanser hücrelerinin yok edilmesi prostat kanserinin büyümesini yavaşlatır. Bu tedavide ya ameliyatla testisler alınır ya da ilaç uygulanır. Kanseri iyileştirmez, ancak büyümesini yavaşlatır ve genellikle kanser, prostat bezinin dışına yayılana kadar uygulanmaz. Tedavi kızarma, cinsel istek kaybı ve empotansa yol açabilir.

 

JAMA Hasta Sayfası Orijinal Sayıdan Çeviri - Vol 280 No:11  September 16, 1998

JAMA Hasta Sayfası, JAMA ve AMA'nın (American Medical Association) topluma yönelik bir hizmetidir. Bu sayfada yer alan bilgiler ve öneriler, birçok durum için geçerlidir. Ancak tıbbi bir tanının yerini tutmamaktadır. AMA, kendi tıbbi durumunuzla ilgili özgül bilgi almak için, hekiminize başvurmanızı önermektedir. Bu sayfa, hekimler ve diğer sağlık görevlileri için hazırlanmıştır; ticari olmayan amaçlarla çoğaltılarak hastalara verilebilir. Bunun dışındaki amaçlarla tıpkıbasımı için Turgut Yayıncılık'ın onayı gerekir.