İ  N  M  E
İlk inmenin önlenmesi

Yeterli kan ulaşamaması nedeniyle beyin hücrelerinin ölmesi ya da bir damardan beyin içine kanama, inmeye neden olur. İnme vakalarının yaklaşık %80'i boyun ve beyindeki arterlerin (atardamarların) tıkanması (iskemik inme), geri kalanı ise beynin içine ya da çevresine kanama olması (hemorajik inme) sonucunda ortaya çıkar.

İnme, ABD'deki erişkinlerde işlevsel yetersizlik nedenleri arasında birinci, ölüm nedenleri arasında ise üçüncü sırada yer almaktadır. İnme nedeniyle işlevsel yetersizlik ya da ölüm riskini azaltmak için atacağınız en önemli adım, inmeye yol açabilecek risk etmenlerini kontrol altına almaktır. JAMA'nın bu sayısında inme konusunda uzman bir ekip inmenin toplum sağlığı açısından önemini vurgulayarak, birinci basamak hekimlerinin hastalarında ilk inmeyi önlemelerine yönelik güncel önerileri anlatıyorlar.

Doktorunuza, kendinizi en iyi nasıl koruyabileceğinizi sorun.

İNME NASIL ÖNLENİR?

• Kan basıncınızı sık kontrol ettirin. Sürekli olarak yüksekse (>140/90 mmHg) kontrol altına almak için doktorunuzun önerilerini uygulayın.

• Atriyal fibrilasyonunuz ya da diyabetiniz varsa ya da kolesterolünüz yüksekse, doktorunuzun önerdiği tedaviyi uygulayın.

• Sigara içiyorsanız, bu alışkanlığınızdan vazgeçin.

• Alkol alıyorsanız, ılımlı miktarda kullanın.

• Düzenli egzersiz yapmayı günlük etkinliklerinizin önemli bir parçası haline getirin.

 İNMEYLE İLİŞKİLİ RİSK ETMENLERİ:

Aşağıdaki durumlardan herhangi biri varsa, inme gibi ciddi tıbbi sorunlara yol açmaması için doktorunuzla görüşerek tedavi uygulayın:
  • Yüksek kan basıncı (hipertansiyon) inmenin en önemli nedenidir.
  • Arter kanallarının daralması (ateroskleroz), özellikle beyne kan taşıyan arterlerde kısmi tıkanma (karotis stenozu)
  • Kalp atışında düzensizlik (atriyal fibrilasyon) gibi kalp hastalıkları, yüksek kolesterol (kandaki yağların yüksek düzeyde olması) ya da kalp krizi (miyokard enfarktüsü)
  • Sigara içme, aşırı alkol kullanımı, fiziksel etkinlik eksikliği ile sebze ve meyve açısından yetersiz beslenme gibi yaşam tarzıyla ilgili etmenler
  • Diyabetin neden olduğu komplikasyonlar inme riskini artırabilir.
  • İnmeyle ilişkili uyarı niteliğindeki kısa süreli belirtiler (geçici iskemik atak)
AŞAĞIDAKİ DURUMLARDA HEMEN YARDIM İSTEYİN :

Kendinizde ya da tanıdığınız birinde inmeden kuşkulanıyorsanız, hemen tıbbi yardım isteyin ve ambulans çağırın. İnmeye yönelik bazı tedaviler sadece kısa zamanda tanı konulup uygulanırsa yararlı olduğundan, hemen tıbbi yardım sağlanması önemlidir. İnmeyle ilgili uyarılar şunlardır:

  • Özellikle vücudun tek yanında olmak üzere yüz, kol ya da bacakta uyuşma ya da güçsüzlük
  • Ani konfüzyon (zihin karışıklığı), konuşma ve anlama zorluğu
  • Bir ya da iki gözde ani görme sorunu
  • Ani yürüme zorluğu, baş dönmesi, denge ya da koordinasyon kaybı
  • Ani ve nedeni bilinmeyen şiddetli baş ağrısı
    •

 JAMA Türkiye - Hasta Sayfası      Haziran 1999

JAMA Hasta Sayfası, JAMA ve AMA'nın (American Medical Association) topluma yönelik bir hizmetidir. Bu sayfada yer alan bilgiler ve öneriler, birçok durum için geçerlidir. Ancak tıbbi bir tanının yerini tutmamaktadır. AMA, kendi tıbbi durumunuzla ilgili özgül bilgi almak için, hekiminize başvurmanızı önermektedir. Bu sayfa, hekimler ve diğer sağlık görevlileri için hazırlanmıştır; ticari olmayan amaçlarla çoğaltılarak hastalara verilebilir. Bunun dışındaki amaçlarla tıpkıbasımı için Turgut Yayıncılık'ın onayı gerekir.